تداخلات غذا و دارو

تداخلات غذا و داروی شایع

ورود مواد غذایی به بدن و همراه با دارو می تواند متابولیسم دارو را تحت تاثیر قرار دهد. حتی ممکن است اثرات دارو را کاهش و یا افزایش دهد که بدان تداخلات غذا و دارو گفته می شود.

این اثرات به دلیل وجود ترکیبات متنوعی از مواد معدنی، مواد آلی، پروتئین ها و ویتامین ها در غذاها است. اما برای جلوگیری از این امر ، بهتر است تا برخی از تداخلات غذا و دارویی شایع را مورد توجه قرار دهیم.

میوه گریپ فروت به علت مهار آنزیم تجزیه کننده دارو و کاهش سرعت متابولیسم دارو نباید با داروهای خانواده استاتین ها، سیزاپراید، سرترالین، دیازپام، تربازولام، میدازولام کاربامازپین، داروهای کاهنده فشارخون نظیر لوزارتان، داروهای ضد آریتمی، ضد آنژین، داروهای مهار کننده سیستم ایمنی، داروهای هورمونی نظیر اتینیل استرادیول، پروژسترون و ضد بارداری خوراکی مورد استفاده قرار گیرد. چرا که منجر به افزایش اثر دارو گشته و این اثر تا ۷۲ ساعت ماندگار است.

مصرف دارو با غذا و یا با معده خالی می تواند بر اثر دارو بر بدن تاثیر داشته باشد. بعنوان مثال داروهایی مانند آسپرین،تئوفیلین، مترونیدازول بهتر است همراه با غذا و یا بلافاصله پس از آن مصرف شوند. اما مصرف داروی استامینوفن همراه با غذا از جذب دارو می کاهد. داروهایی مانند پنی سیلین، آمپی سیلین، تتراسایکلین باید نیم تا یک ساعت قبل از غذا خورده شوند. مصرف دارویی مانند تئوفیلین با ترکیبات کافئین دار می تواند مشکل ساز باشد.

مصرف داروهای تتراسایکلین یا سیپروفلوکساسین نباید همزمان با محصولات لبنی مانند شیر، ماست، دوغ و کشک و نیز قرص آهن و یا کلسیم همراه باشد و باید ما بین مصرف آنها حداقل ۲ ساعت فاصله باشد. بیمارانی که داروهای مهار کننده مونو آمین اکسیداز مانند فنلزین سولفات و ترانیل سیپرومین مصرف می کنند باید قهوه ، کولا، پیتزا، پنیر کهنه، سس سویا، توفو، لوبیا ، گوشت ماهی و ماکیان بیش از ۳ روز مانده را از برنامه غذایی خود حذف نمایند.

مصرف فیبر موجود در غلات، سبوس، حبوبات، ریواس و اسفناج جذب کلسیم از مکمل های حاوی این ماده معدنی را کاهش می دهد. مصرف چای، قهوه، حبوبات، تخم مرغ،لبنیات و فیبرها همزمان با مکمل آهن سبب ایجاد کمپلکسی نامحلول شده که مانع جذب آن می شود. در زمان مصرف دارو باید از مصرف آن با مایعات داغ پرهیز شود چرا که باعث از بین رفتن دارو و کاهش اثر آن خواهد شد.

آسپرین باید همراه با غذا و نباید با ویتامین E، سیر، چای سبز، زنجبیل مورد استفاده قرار گیرد. بیمارانی که وارفارین مصرف میکنند باید از خوردن آووکادو، سیر، پیاز،انبه، جنسینگ،مکمل جینکوبیلوبا، زنجبیل، قره قاط ، چای سبز، گریپ فروت ، مکمل ویتامین های Kو E، کوآنزیم Q10، زیاده روی در مصرف گیاهان برگ سبز مانند کرفس، کاهو و اسفناج، گیاه گزنه و محصولات پروبیوتیک پرهیز کنند.

نویسنده مطلب: دکتر مهدی فهیمی