با ایران زیبا چه کرده ایم؟!

ریزگردها به‌جای خودروها هوای پایتخت را آلوده‌کردند

هر اندازه در نوروز امسال خودروهای تهرانی در معابر شهر نبودند، گردوغبار بود تا آلوده‌ترین نوروز ۱۰سال اخیر در پایتخت به ثبت برسد.

 طی دهه اخیر اندازه‌گیری آلاینده‌های جوی تهران به‌صورت جدی با استناد به معیارهای متداول جهانی در تهران انجام شده و برآیند شاخص‌های کیفیت این دهه نشان می‌دهد که نوروز ۹۷ آلوده‌ترین بوده است. در شرایطی که هوای نوروز هر سال شامل باکیفیت‌ترین روزهای سال بود و بیشترین روزهای پاک سال را در خود جای می‌داد، امسال هوا روی بد خود را به پایتخت‌نشینان نشان داد و در نوروز ۹۷، هوا یک روز پاک، ۷روز سالم و ۵ روز ناسالم برای گروه‌های حساس بود که این رکوردی منفی طی ۱۰سال اخیر به‌شمار می‌رود.

اما علت اصلی این شرایط آب و هوای استثنایی در تهران چیست؟ مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در این‌باره به همشهری می‌گوید: یکی از عوامل اصلی افزایش غلظت آلاینده‌های جوی پایتخت در روزهای اخیر ورود گردوغبار به فضای تهران محسوب می‌شود. پدیده گردوغبار و آلودگی ناشی از آن در پایتخت پدیده غالب نوروز۹۷ در تهران بود که همین امر تأثیر مستقیمی در افزایش غلظت آلاینده‌های شهر در روزهای تعطیل نوروز داشت. آنگونه که وحید حسینی گفته، علاوه بر گردوغبار، حجم ترافیک معابر سطح شهر تهران نیز در هفته نخست سال جدید بیش از حد انتظار بود که همین امر منجر به افزایش شاخص آلایندگی هوای تهران در روزهای نخست تعطیلات نوروز شد. به همین دلیل امسال شاهد افزایش آلودگی هوا و تعداد روزهای ناسالم شهر تهران در ایام نوروز بودیم که نسبت به سال‌های گذشته چشمگیر بود.

ثبت ۵روز هوای ناسالم تهران طی ایام نوروز در ۱۰سال اخیر بی‌سابقه بوده است. مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران معتقد است به‌احتمال زیاد، امسال شرایط کیفی هوای تهران در مقایسه با سال‌های گذشته مطلوب نخواهد بود و شاهد افزایش روزهای آلوده و ناسالم هوای شهر در طول سال در مقایسه با سال گذشته خواهیم بود. به گفته حسینی، به‌طور متوسط هوای شهر تهران در ۱۵روز از سال پاک است که بیشتر این روزهای پاک نیز مربوط به فروردین‌ماه هستند.
وی اضافه می‌کند: با توجه به شرایط کیفی هوای تهران در ۱۳روز نخست سال‌جاری و آلوده بودن ۵روز طی این مدت، پیش‌بینی می‌شود امسال تعداد روزهای آلوده هوای شهر تهران نسبت به سال گذشته بیشتر باشد. این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه بخش عمده پدیده گردوغبار نوروزی به‌عنوان یکی از عوامل اصلی آلودگی هوای شهر تهران منشأ داخلی دارد، اظهار کرد: راهکار اصلی مقابله با این پدیده، مدیریت منابع آبی کشور با هدف مقابله با ریزگردهاست.
آلودگی هوا سلامت را تهدید می‌کند
براساس گزارش بانک جهانی خطراتی که آلودگی هوا بر سلامت می‌تواند داشته باشد، در کشورهای در حال توسعه بیشترین میزان است. به گزارش فانوس، از سال۱۹۹۰ تاکنون آلودگی هوا چهارمین عامل خطر برای سلامتی و منجر به مرگ در سراسر جهان است. براساس گزارش بانک جهانی، خطراتی که آلودگی هوا بر سلامت می‌تواند داشته باشد، در کشورهای در حال توسعه بیشترین میزان است. در سال۲۰۱۳ حدود ۹۳درصد از میزان مرگ‌ومیرها و بیماری‌های غیرکشنده ناشی از آلودگی هوا در کشورهای در حال توسعه رخ داد، درحالی‌که ۹۰درصد از جمعیت کشورها در معرض تراز بالایی از آلاینده‌های خطرناک قرار داشتند. با توجه به عدم‌تدوین استانداردهای ملی و کارآمد برای کشور ایران، هم‌اکنون برای محاسبه استاندارد کوتاه‌مدت آلاینده‌ها از راهنمای محاسبه تعیین و اعلام شاخص کیفیت هوا ارائه شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال۱۳۹۰ و برای محاسبه استاندارد طولانی‌مدت آلاینده‌ها از استاندارد مصوب شورای‌عالی حفاظت محیط‌زیست در سال۱۳۹۰ استفاده می‌شود که این استانداردها برگرفته از استانداردهای تدوین شده توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست آمریکا EPA و سازمان بهداشت جهانی است. براساس سیاهه کیفیت هوای تهران، شاخص کیفیت هوا، شاخصی جهت اطلاع‌رسانی و پیش‌بینی روزانه کیفیت هواست. این شاخص شهروندان را از کیفیت هوا آگاه و میزان ارتباط آن با سطوح سلامت را ارائه می‌کند. به‌عبارت دیگر، میزان تأثیر هوای آلوده بر سلامت انسان را نشان می‌دهد و درک آن را برای شهروندان آسان‌تر می‌سازد.

نویسنده مطلب: دکتر مهدی فهیمی