دمنوش استوخدوس

استوخدوس، گیاهی چندساله به ارتفاع حدود نیم متر با برگ های متقابل، باریک، دراز، سبزرنگ و پوشیده از گل های سفید پنبه ای است. گل های آن به رنگ بنفش و به صورت سنبله می باشد.

استوخدوس در بیشتر نقاط دنیا به صورت خودرو می روید و بسته به شرایط محیط و خاک به انواع مختلف ظاهر می شود. قسمت مورد استفاده این گیاه، گل ها و سرشاخه های گل دار آن است.

استوخدوس بوی بسیار مطبوعی دارد؛ ولی طعم آن تلخ است و به علت بوی مطبوع آن در عطرسازی مصرف می شود. از دیرباز، ملل مختلف با خواص این گیاه دارویی آشنا بودند و از آن برای رفع بسیاری ناراحتی ها از جمله مشکلات هاضمه، بی خوابی، اضطراب استفاده می کردند.

خواص درمانی

تأثیر بر روی دستگاه عصبی:

دمنوش استوخدوس، آرام بخش و ضداسترس است و برای برطرف کردن غم و اندوه، استفاده می شود. برای رفع فراموشی و تقویت حافظه مفید است. ضد تشنج است. سردرد و سرگیجه را برطرف می کند. دمنوش استوخدوس برای معالجه ضعف اعصاب مفید است. برای رفع بی خوابی یک قاشق چای خوری پودر استوخدوس را با یک قاشق چای خوری پودر سنبل الطیب مخلوط کرده، در یک لیوان آب جوش بریزید و به مدت ۱۰ دقیقه دم کنید. این دمنوش را یک ساعت قبل از رفتن به رختخواب میل کنید تا بی خوابی شما برطرف شود. برای رفع خستگی و ایجاد آرامش چند قطره روغن استوخدوس را در وان آب گرم بریزید و برای مدت پانزده دقیقه در آن دراز بکشید.

تأثیر بر روی دستگاه حرکتی:

دمنوش استوخدوس درمان کننده رماتیسم، آرتروز و نقرس است. گرفتگی های عضلانی را باز می کند. برای برطرف کردن رعشه و سرگیجه حدود ۵ گرم از پودر آن را با عسل مخلوط کنید و هر شب بخورید.

تأثیر بر روی دستگاه تنفسی:

دمنوش استوخدوس برای مبارزه با التهاب نایژه یا همان برونشیت، سلاح خوبی است. آسم را برطرف می کند. بیماری های سینه و سرفه را رفع می نماید. در معالجه زکام مؤثر است.

تأثیر بر روی سیستم گوارشی:

دمنوش استوخدوس مقوی معده است. کرم های معده و روده را از بین می برد. از آن می توان به عنوان مسهل و تمیزکننده معده و روده استفاده کرد. برای برطرف کردن سوءهاضمه یک قطره اسانس استوخدوس را در یک لیوان آب نیم گرم بریزید و یا یک فنجان از دمنوش آن را میل کنید. برای رفع حالت تهوع مفید است. صفرابر است و کبد را به کار می اندازد و بیماری های کبدی را برطرف می کند.

تأثیر بر روی دستگاه قلبی-عروقی:

دمنوش استوخدوس تپش قلب را از بین می برد. روغن گیاه استوخدوس قلب را آرام می کند و می تواند در کاهش فشار خون بالا، مؤثر باشد.

تأثیر بر روی دستگاه ادراری و تناسلی:

دمنوش استوخدوس ادرارآور می باشد. برای رفع بیماری های مجاری ادراری مفید است.

تأثیر بر روی پوست:

زخم های کهنه را با مالیدن اسانس استوخدوس که در الکل حل کرده اید برطرف کنید. مالیدن پماد استوخدوس زخم ها را ضدعفونی می کند و التیام می بخشد. روغن استوخدوس عملکرد قابل ملاحظه ای در روند احیای پوستی در اثر سوختگی دارد.

خواص دیگر:

دمنوش استوخدوس برای تقویت عمومی بدن خوب است. برای پیش گیری از آب آوردن بدن، دمنوش استوخدوس بنوشید. برای رفع ترشحات زنانه می توانید از این گیاه استفاده کنید. برای برطرف کردن بوهای نامطبوع در منزل می توان چند قطره روغن استوخدوس را در آب ریخت و به آرامی آن را جوشاند تا عطر خوش آن در هوای منزل پخش شود. روغن این گیاه، تسکین دهنده سوزش نیش حشرات است. استوخدوس به اندازه گلوله های نفتالین و دیگر حشره کش های سمی برای از بین بردن بیدها مؤثر است.

موارد منع مصرف و عوارض جانبی

ضرر و عوارض خاصی ندارد اما اشخاص صفراوی مزاج از این گیاه استفاده نکنند؛ زیرا باعث آشفتگی آنان می شود. این اشخاص باید آن را با سنکنجبین میل نمایند.

طبیعت

استوخدوس از نظر طب قدیم ایران، گرم و خشک است.

طرز تهیه

یک قاشق غذاخوری از سرشاخه گل دار و یا گل خشک شده استوخدوس را در دو لیوان آب جوش بریزید و به مدت ده دقیقه بر روی شعله غیرمستقیم قرار دهید تا دم بکشد؛ سپس آن را صاف کنید و با عسل مخلوط کرده، میل نمایید. مقدار مصرف این دمنوش سه فنجان در روز است.

برگرفته از کتاب دمنوش های ایران زمین

نوشته: دکترمهدی فهیمی

نویسنده مطلب: دکتر مهدی فهیمی