در هنگام گرمازدگی چه کارهایی انجام دهیم

بدن ما به طور طبیعی دارای سیستم تنظیم دماست. اما شرایطی مانند گرمای زیاد سیستم تنظیم دما را با مشکلاتی رو به رو می کند. زمانی که آب بدن کاهش می یابد و تعریق که وظیفه خنک کردن و دفع حرارت را به عهده دارد، خشک می شود، گرمازدگی بروز می کند. بخصوص شیرخواران و افراد مسن در شرایطی که هوا گرم است، نمی توانند سیستم تعریق مناسبی داشته باشند و زودتر درگیر می شوند. جوانان یا افرادی که به واسطه شغل شان مجبورند، ساعات زیادی را در هوای گرم، ورزش یا کار کنند و کسانی که بیماری های زمینه ای دارند. بیش از پیش در خطر گرمازدگی قرار دارند.

گرمازدگی گاه چنان جدی می شود که اگر بموقع درمان نشود، حتی ممکن است مرگبار باشد. کارگران و ورزشکاران نیز باید تا می توانند در سایه و محیط های خنک کار و فعالیت کنند و مایعات کافی بنوشند. منظور از مصرف مایعات ، نوشیدن کافئین نیست، بلکه بهتر است همان آب گوارا و معمولی را بنوشند.

از علائم اولیه و هشدار دهنده می توان به
بی حالی
ضعف و برافروختگی چهره
گرفتگی عضلات
تاری دید
کاهش تمرکز
گیجی
اشاره کرد

گاه ممکن است فرد گرمازده تشنج کند و علائم حیاتی اش با مشکلاتی رو به رو شود که در این صورت باید هرچه سریع تر و در شرایط مناسب به درمانگاه یا اورژانس مراجعه کند.

قرار دادن کودکان در ماشین به بهانه هایی مانند خرید رفتن و… کار بسیار خطرناکی است. دمای ماشینی که ثابت است، بسیار از محیط بیرون داغ تر است و ما شاهد هستیم کودکان یا حیواناتی که در ماشین بی حرکت می مانند، گرمازده می شوند. حتی بهتر است اجازه بازی کودکان در ماشین های پارک شده را در پارکینگ های سرپوشیده هم به این سادگی ها صادر نکنید. ممکن است در یک لحظه غفلت کودکان در ماشین گیر کنند و در نهایت در هوای گرم داخل ماشین با خطر مرگ رو به رو شوند. بد نیست بدانید نمی توان زمان معینی برای بازه خطر گیر کردن کودکان تعیین کرد و این زمان به میزان دما و محیط جغرافیا بستگی دارد.

در حالتی که گرمازدگی رخ می دهد دمای بدن ممکن است تا۴۰ یا ۵/۴۱ درجه هم برسد. اگر به طور اتفاقی فردی که گرما زده شده بود، سر راهتان قرار گرفت، هل نشوید. نکات زیر به شما کمک خواهد کرد تا به او کمک کنید. به بدن فرد بی حال دست بکشید، اگر گرما زده شده باشد، بدن داغی دارد و ممکن است، گیج و منگ باشد. او را به نزدیک ترین محل خنک ببرید و در صورت امکان دمای محیط را کم کنید. لباس هایش را سبک کنید و او را باد بزنید. برای خنک کردن بدن از اسپری آب پاش استفاده کنید، باید به آرامی دمای بدن او را تا ۵/۳۸ درجه پایین بیاورید. اگر هوشیار است، به او مایعات خنک بنوشانید (دمای این مایعات نه خیلی پایین و در حدود ۴ درجه باشد). در صورت لزوم از نیروهای امدادی کمک بگیرید.

تکلیف تشنج بر اثر گرمازدگی که روشن است و باید هرچه سریع تر فرد را نزد پزشک برد. در شرایطی که خبری از تشنج نیست اگر با وجود اقدامات گفته شده همچنان حال فرد جا نیامد یا به محیط پیرامون آگاهی نداشت باید حتما او را نزد پزشک ببرید تا اقدامات پزشکی لازم برای او انجام شود. در اورژانس راه های مختلفی برای درمان وجود دارد، گاه به بیمار سرم تزریق می کنند یا از پتوهای خنک کننده مخصوص استفاده می کنند، گاه نیز در قسمت هایی از بدن یخ های خشک مخصوص قرار می دهند تا گردش خون در بدن به راه بیفتد.

برخی افراد اصرار دارند به آب خود چیزی اضافه یا به جای آب از مایعات دیگری استفاده کنند.باید بگوییم آب مناسب ترین نوشیدنی است. مشکل بروز گرمازدگی در قند خون یا دمای بدن است و نمی توان با اضافه کردن شکر به آب یا مصرف مواد قندی از آن پیشگیری کرد. البته می توان از موادی مانند خاک شیر و… نیز بهره گرفت،
اما کافئین، نوشابه های گازدار یا الکل دار به هیچ عنوان توصیه نمی شود. در برخی شرایط لازم است ورزشکاران از محلول هایی همراه با املاح استفاده کنند که برای استفاده از این محلول ها می توانید از پزشک خود سوال کنید تا در صورت لزوم تجویز شود.

باید در نظر بگیرید که مصرف شربتهایی نظیر خاکشیر و تخم شربتی مانع از بروز گرمازدگی خواهد شد. در این شرایط نخوردن غذاهای سنگین و چرب و گوشتی میتواند از بروز و شدت گرمازدگی جلوگیری کند.

نویسنده مطلب: دکتر مهدی فهیمی