۴۰۹ گونه گیاه دارویی ظرفیتی برای رونق اقتصادی گلستان

موقعیت جغرافیایی، شرایط اقلیمی و رویش هزار و ۷۰۴ گونه گیاه با ارزش، پیش زمینه‌های مطلوب توسعه کشت گیاهان دارویی در استان گلستان است که سرمایه گذاری در این بخش ، کمک خوبی به رونق اقتصادی و افزایش درآمد خانوارهای گلستانی خواهد بود.

براساس آمار دستگاههای مرتبط ۷۰ درصد از مساحت افزون بر ۲۰ هزار کیلومتر مربعی گلستان، حوزه منابع طبیعی شامل جنگل و مرتع بوده و از این سطح قریب به ۸۶۰ هزار هکتار را مراتع ییلاقی و قشلاقی تشکیل میدهد که بیشتر آن در شمال استان واقع است.

طبق تحقیقات دانشگاهی در حوزه گیاهان دارویی و مطالعات انجام شده، در این منطقه شمال کشور از مجموعه گونههای گیاهی شناسایی شده، ۴۰۹ گونه دارویی است که گسترش کشت آن در کاهش بیکاری و رونق اقتصادی استان و خانوادهها نقش اساسی خواهد داشت.

از این تعداد، ۱۵۶ گونه در جنگلها، ۹۸گونه در مراتع، ۴۷ گونه در حاشیه زمینهای کشاورزی و ۱۰۸ گونه دیگر به صورت مشترک در اراضی جنگلی، مرتعی و زراعی گلستان رشد میکند.

خدایار همتی رئیس انجمن علمی گیاهان دارویی گلستان در این خصوص معتقد است که گلستان با وجود شرایط اقلیمی و آب و هوای مناسب میتواند به قطب گیاهان دارویی کشور تبدیل شود.

به گفته وی؛ بسیاری از گونههای گیاهی دارویی در گلستان به صورت خودرو در طبیعت وجود دارد و باید با سرمایه گذاری، توسعه این بخش را شتاب داد.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان هم معتقد است: استان ظرفیت خوبی در زمینه پرورش گیاهان دارویی دارد و باید از این داشتهها به خوبی در راستای حفظ این منابع و رونق اقتصادی اهالی منطقه استفاده شود.

ابوطالب قزلسفلو اضافه کرد: شهرستانهای آق قلا، گنبدکاووس، مراوه تپه و گمیشان در نقاط مختلف استان دارای ظرفیت رویش و توسعه کشت گونههای گیاهی دارویی مرتعی است.

وی افزود: در این راستا و با نظارت اداره کل، نخستین “مجموعه و سایت الگویی کشت گیاهان دارویی مرتعی” در مراتع شمال گلستان در آق قلا راه اندازی شد و فعالیت آن به جمعآوری، شناسایی و استقرار گیاهان دارویی مرتعی اختصاص دارد.

قزلسفلو گفت: اجرای این طرح علاوه بر پایداری بهره برداری از مراتع در حفاظت صحیح از منابع پایه ( آب و خاک و پوشش گیاهی)، استمرار تولید، زیاد شدن تولید علوفه در مرتع، کمک به ایجاد اشتغال و افرایش درآمد مردم منطقه و بهره برداران نقش اساسی خواهد داشت.

مدیرکل منابع طبیعی گلستان اضافه کرد: تحقیقات در بخش مرتع نشان میدهد که ۲۵درصد ارزش اقتصادی این حوزه در بخش تامین علوفه دام و بقیه در حوزه ارزش زیستمحیطی از جمله اکوتوریسم، گیاهان دارویی و صنعتی است.

وی افزود: تحقیق و مطالعه در زمینه سازگاری، بررسیهای فنولوژیکی، حفاظت از گونههای در حال انقراض، ایجاد امکان بررسی روشهای کشت و اهلی کردن گیاهان دارویی مرتعی از طریق افزایش تنوع گونهها و همچنین تولید و تکثیر جهت انجام فعالیتهای تحقیقاتی و معرفی بهترین گونهها به سبب سازگاری با شرایط اقلیمی مراتع شمال استان به مرتعداران و بهره برداران از اهداف این مجموعه تخصصی مراتع شمال گلستان است.

به گفته وی؛ با توجه به اقبال عمومی جامعه هدف و بهره برداران مراتع و دامداران و ضرورت توانمند سازی جوامع محلی با نگاه به توسعه کشت گیاهان دارویی در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی، این مجموعه میتواند توجه دانشجویان، محققان علوم گیاهی و همه افراد علاقه مند را نیز جلب کند.

وی گفت: این سایت الگویی کشت اکنون دارای ۲۰ گونه بوته ای مرتعی و ۳ گونه درختی و درختچه ای بومی و غیر بومی در سطح دو هزار و ۲۰۰ مترمربع زمین در شهرستان آق قلا است.

قزلسفلو؛ گونههای موجود در مجموعه را گیاهان دارویی مرتعی شامل اروشیا، اشنان، سالیکورنیا، گون مرتعی، تاغ، پنیرک، اسپرس علوفه ای، توت روباهی، با بونه، کما، بیلهر، ختمی درختی، گل گاوزبان، مریم گلی، زوفا، زیره سیاه، افسنطین، آنغوزه، زعفران، باریجه، انار شیطان، آویشن، پسته وعناب معرفی کرد.

وجود چنین ظرفیتی و ضرورت استفاده از آن در رونق اقتصادی خانوارهای گلستانی؛ هماهنگی بیش از گذشته دستگاههای مرتبط در حمایت ازسرمایه گذاری در بخش گیاهان دارویی را میطلبد تا ضمن حفاظت صحیح از منابع پایه شامل آب، خاک و پوشش گیاهی؛ کمکی به ایجاد اشتغال و افرایش درآمد مردم منطقه و بهره برداران شود.

استان گلستان طبق سرشماری نفوس و مسکن سال ۹۵، یک میلیون و ۸۶۹ هزار نفر جمعیت دارد که حدود ۴۷ درصد آن روستانشین هستند و بیشتر از طریق کشاورزی و دامپروری تامین معاش میکنند.

نویسنده مطلب: دکتر مهدی فهیمی