گیاهان دارویی، سرمایه‌ای برای اشتغال ایلامی‌ها

گیاهان دارویی فراوانند اما فقط برخی از این گیاهان دارویی در استان شناسایی شده‌اندو با توجه به پوشش غنی گیاهی در ایلام هنوز بخش زیادی از آنها شناسایی نشده‌اند. منابع غنی گیاهی در استان ایلام وجود دارد که با صرف هزینه و بررسی کارشناسانه می‌توان از آنها بهره‌برداری کرد

کوروش نوریان – ایلام : از جای جای ایلام کوچک که عبور می‌کنی با ثروت‌های خدادادی زیادی مواجه می‌شوی که نه به دست انسان‌ها بلکه به‌طور طبیعی و بکر در سرزمین «آلامتو» به‌وجود آمده‌اند. از درختان بلوط گرفته تا جاذبه های بکر طبیعی، از گیاهان مختلف و رنگارنگ و زیبا گرفته تا گیاهانی که خواص دارویی و درمانی دارند. امروزه اهمیت گیاهان دارویی در سطح جهان بر کسی پوشیده نیست و میلیونها نفر از مردم جهان در زمینه کشت، برداشت، فرآوری و سایر جنبه‌های گیاهان دارویی فعالیت دارند. به‌طوری که فقط در کشور چین ۱۰۰ میلیون نفر به کار گیاهان دارویی اشتغال دارند. ۷۵ تا ۳۰۰ هزار گونه گیاهی در زمین یافت شود و این در حالی است که کمتر از یک‌درصد این گونه‌ها شناسایی و ثبت شده است. در کشور ما علاوه بر سابقه طولانی و ریشه تاریخی و فرهنگی مصرف گیاهان دارویی در ایران تنوع اقلیمی موجود نیز جایگاه گیاهان دارویی را در کشور ممتاز کرده است. تعداد گونه‌های گیاهی شناخته شده در ایران بین ۸ تا ۱۰ هزار برآورد می‌شود که از این تعداد، گونه‌های گیاهان دارویی تا ۲۳۰۰ گونه برآورد می‌شود که رقم بسیار بالا و در خور توجهی است. براساس آمار سازمان بهداشت جهانی بیش از ۸۰ درصد از مردم جهان برای درمان انواع بیماریها از ۲۰۰ گونه گیاه دارویی متداول در جهان مصرف می‌کنند. ۸۷ درصد مساحت استان عرصه‌های منابع طبیعی است ایلام با گستره ۲۰ هزار کیلومتر مربع مساحت دارای یک‌میلیون و ۷۰۰هزار هکتار جنگل و مرتع است. ۸۷درصد مساحت استان را عرصه‌های منابع طبیعی تشکیل می‌دهد که این عرصه‌ها به‌دلیل قرار گرفتن در دامنه رشته کوه‌های زاگرس و شرایط آب‌و‌هوایی مناسب، از جنگل، مرتع و پوشش گیاهی قابل‌توجهی برخوردارند به همین دلیل ایلام یکی‌از مهم‌ترین رویشگاه‌های انواع مختلف گیاهان وحشی در کشور به‌شمار می‌رود. برخورداری از این ویژگی ممتاز است که ایلام را تبدیل به عروس زاگرس کرده است. در فصل بهار برداشت این‌گونه‌های گیاهی خوراکی منبع اشتغال بسیاری از مردم است. این افراد با جمع‌آوری و برداشت گیاهان خوراکی از جمله کنگر، قارچ، تره ‌کوهی، پنیرک، پاغازه، پیچک و تولیه اقدام به فروش این گیاهان در شهرهای استان از جمله ایلام می‌کنند. انواع گیاهان دارویی برخی از گیاهان دارویی کوه‌های ایلام مانند آویشن، هفت‌تخمه، په‌گل، گل گاوزبان، تشنه‌داری، خارشتر،شیرین‌بیان و… هستند. هر کدام از این گیاهان در درمان دردی موثرند کوه‌های استان ایلام در مناطق گرمسیری و سردسیری مکان مناسبی برای رویش بسیاری از گیاهان دارویی هستند. براساس بررسی‌های انجام شده محققان گیاهان دارویی برای تسکین و درمان بسیاری از بیماری‌ها نظیر دل درد، سنگ کلیه، ورم معده، بیماری‌های عروقی، اعصاب و روان، عفونت داخلی و…مورد استفاده قرار می‌گیرند در عین حال استفاده مفرط و نادرست از این گیاهان را زمینه‌ساز مشکلات بهداشتی می‌دانند. از دیگرگیاهان دارویی و نعمات طبیعی کوه‌های ایلام می‌توان به بلوط، برزا، پسته وحشی، پونه- سقز(آدامس کردی)، مینا (امروزه نادر است ولی در گذشته وجود داشته)، پیازوکه(تره پیاز)، کنار، تایو، کله شنگ، گیلاخه (به زبان محلی) – بادام کوهی – زالزالک و.. اشاره کرد. البته نباید فراموش کرد که متاسفانه برخی این قبیل گیاهان به دلیل برداشت بی‌رویه اگر تاکنون منقرض نشده باشند در حال انقراض‌اند. گیاهان دارویی فراوانند اما فقط برخی از این گیاهان دارویی در استان شناسایی شده‌اندو با توجه به پوشش غنی گیاهی در ایلام هنوز بخش زیادی از آنها شناسایی نشده‌اند. منابع غنی گیاهی در استان ایلام وجود دارد که با صرف هزینه و بررسی کارشناسانه می‌توان از آنها بهره‌برداری کرد. ایلام، ذخیره‌گاه گیاهان دارویی مدیر کل منابع طبیعی استان ایلام در این باره معتقد است: استان ایلام ذخیره‌گاه گیاهان دارویی در غرب کشور محسوب می‌شود. رضا احمدی در گفت‌وگو با تهران‌امروز می‌افزاید: بیش از هزار گونه گیاهی در استان ایلام شناسایی شده که بیش از ۳۰۰ گونه از این تعداد خواص درمانی و دارویی دارند. وی می‌گوید: استان ایلام از نظر گیاهان دارویی در کشور و غرب کشور یک ذخیره‌گاه مهم به‌شمار می‌رود. این مسئول استفاده منطقی و بهینه از گیاهان استان را از نظر اقتصادی و برای تامین بخشی از نیازهای درمانی جامعه کم هزینه و بهینه می‌داند. احمدی اضافه می‌کند: اهداف کلان منابع طبیعی استان توسعه و احیای گیاهان ایلام بخصوص گیاهان دارویی است. وی اظهار می‌کند: یکی از گیاهانی که در استان از خواص دارویی برخوردار است، گیاه «پر ساوش» است که برای درمان پوست بسیار مفید است. احمدی به گیاه «بنه» نیز اشاره می‌کند و می‌افزاید: این گیاه در درمان کم‌اشتهایی خیلی موثر است. وی یادآور شد: از دیگر گیاهان دارویی استان ایلام می‌توان به کاسنی، والک، مرزه، بلوط، زوفایی، مورد و… اشاره کرد. توسعه گیاهان دارویی، توسعه اشتغال یک پژوهشگر گیاهان دارویی معتقد است: باید برنامه جامعی برای کاربردی کردن گیاهان دارویی ایلام تهیه ‌شود. علی قاسمی‌می‌افزاید: برای توسعه و استفاده عموم مردم از گیاهان دارویی در اولین گام برای کارعملی در این بخش شناسایی گیاهان و منطقه ضروری است که این امر باید بر روی نمونه‌هایی که با اطلاعات دقیق کشاورزی همراه است انجام شود. این کارشناس به بحث اشتغال در گیاهان دارویی در ایلام اشاره می‌کند و می‌گوید: امروزه هر تن گیاه دارویی برای ۷۸ نفر اشتغال مستقیم ایجاد می‌کند و همین مسئله مسئولان استان را برای سرمایه گذاری در این بخش با توجه به توانمندی‌های استان علاقه‌مند کرده است. وی تاکید می‌کند: رسیدن به برنامه جامع راهبردی تولید و فرآوری گیاهان دارویی در استان نیازمند کار چند وجهی در بخش‌های توسعه زیرساخت‌ها، تحقیقی و پژوهش، تولید، بازرگانی و توریسم است. مزرعه گیاهان دارویی استان دبیر ستاد راهبردی گیاهان دارویی وطبی در استان ایلام در این زمینه به تهران‌امروز گفت: با اختصاص سه هزار متر مربع زمین در ایلام به‌زودی نخستین مزرعه گیاهان دارویی استان ایلام در این شهر کشت می‌شود. ذبیح‌الله مهری‌پور می‌گوید: با کشت این مزرعه امکان پرورش و تکثیر گیاهان دارویی و طبی که در مناطق کوهستانی و برخی دشت‌های استان ایلام به‌صورت طبیعی می‌رویند فراهم می‌شود. مهری‌پور اظهار کرد: مزرعه گیاهان دارویی شهر ایلام افزون بر پرورش و تکثیر نباتات نادر، برای انجام تحقیقات علمی ‌روی گیاهان مختلف جهت استفاده محققان ودانشجویان دانشگاه های استان به‌کار گرفته خواهد شد. وی به تعدد گونه‌های گیاه دارویی در مناطق استان اشاره می‌کند و می‌گوید: کشت مزرعه گیاهان دارویی در حقیقت فرصتی علمی‌با هدف سرمایه‌گذاری بیشتر در زمینه پیشرفت این نوع نباتات و استفاده از آن در صنایع تبدیلی به‌ویژه در بخش دارویی است. دبیر ستاد راهبردی گیاهان دارویی وطبی ایلام عنوان کرد: در شرایط فعلی ۳۱۰ گونه نبات با خواص دارویی تعریف شده شناخته شده‌اند که مزرعه گیاهان دارویی خواهد توانست فرصت سرمایه گذاری بیشتر در نیل به تمام گیاهان دارویی در سطح پراکنده طبیعت استان ایلام را پیش روی محققان قرار دهد. وی در ادامه می‌افزاید: مزرعه گیاهان دارویی ایلام پس از تکمیل به‌صورت کلکسیونی از نباتات وحشی و غیروحشی با هدف آشناسازی مردم ودوستداران گل وگیاه و رونق فرهنگ گیاه‌شناسی در این استان در مقابل دید عموم باز خواهد شد. مهری پور همچنین درباره امکان بهره‌برداری اقتصادی به‌ویژه در زمینه اقتصاد کشاورزی از این سامانه علمی‌گیاهی نیز می‌افزاید: این مزرعه در صورت ایجاد هدفمند و برنامه‌ریزی روی آن در کوتاه‌مدت می‌تواند اهرمی‌برای صادر کردن تولیدات آن از جمله به کشور عراق و سوریه باشد.

روزنامه تهران امروز
تاریخ خبر: چهارشنبه, ۲۳ مرداد ۱۳۹۲

نویسنده مطلب: دکتر مهدی فهیمی

یک دیدگاه در “گیاهان دارویی، سرمایه‌ای برای اشتغال ایلامی‌ها

  • azadeh

    (۱۱/۰۶/۱۳۹۲ - ۱۶:۱۳)

    سایت خوبی است

امکان ارسال دیدگاه وجود ندارد.