لطفا با دقت بخوانید

هشدار کارشناسان درباره یک لایحه

به خطر افتادن امنیت غذایی کشور با پیوستن به کنوانسیون UPOV

مجلس شورای اسلامی در حالی قرار است لایحه الحاق ایران به کنوانسیون حمایت از ارقام جدید گیاهی (UPOV) را بررسی کند که کارشناسان و متخصصان حوزه کشاورزی انتقادات زیادی را به این کنوانسیون وارد کرده و معتقدند آسیب‌های ناشی از الحاق ایران به کنوانسیون مذکور، بسیار بیشتر از فرصت‌های احتمالی آن خواهد بود.

در همین حال، نگاهی به تجربه برخی کشورها نشان میدهد شکلگیری انحصار که از تبعات الحاق به این کنوانسیون است، کشاورزان این کشورها را تحت شدیدترین فشارها قرار داده است.

در همین زمینه صادق روستازاده در گفتوگو با مهر درباره اینکه کارشناسان زیادی معتقدند معایب الحاق ایران به کنوانسیون (UPOV) بیشتر از مزایای آن است، اظهار کرد: بله. متاسفانه در کشور کار کارشناسی دقیقی در مورد این لایحه انجام نشده؛ مرکز پژوهشهای مجلس هم که باید کار دقیقی در این زمینه انجام میداد، کوتاهی کرده و گزارش ضعیف و غیرعلمی را تدوین کرده است.

وی با اشاره به معایب اصلی این الحاق گفت: پیوستن به این کنوانسیون مسیر ورود شرکتهای بزرگ خارجی تولید و تجارت بذر را به کشور تسهیل میکند و بازار بهنژادگری را در کشور از بین میبرد.

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: دومین ضربه پیوستن به این کنوانسیون به کشاورزان خردی است که از بذرهای وارداتی استفاده میکنند. در حال حاضر بیش از
۸۰ درصد بذرهایی که در کشور کشت میشود، بذرهای وارداتی هستند. در این صورت کشاورزان دیگر حق ذخیره بذر را برای کشت سال آینده خود نخواهند داشت و باید حق انحصاری شرکتهای خارجی را بپردازند.

روستازاده ادامه داد: نکته سوم وابستگی به کشورهای خارجی در شرایط تحریم است. وقتی بهنژادگران ایرانی (تولیدکنندگان بذر جدید) توان رقابت با شرکتهای خارجی را که چند سال است در این زمینه سرمایهگذاری کردهاند، از دست بدهند، بازار داخلی در اختیار شرکتهای خارجی قرار خواهد گرفت که این موضوع آسیبپذیری کشور را در شرایط تحریمی تشدید خواهد کرد.

گودرز نجفیان، رئیس موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر نیز اظهار کرد: برای کشورهایی که زیرساختهای تولید بذر خود را با این قانون هماهنگ کردهاند، از جمله کشورهای اروپایی، مشکلی در این زمینه وجود ندارد، اما برای کشورهایی مانند ایران که تقریبا تمام شرکتهای اصلاح بذر آن دولتی است، این مساله میتواند مشکلساز باشد.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، ولیا… محمدی، استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه تهران هم در گفتوگوی ویژه خبری شبکه دو سیما گفت: ما کشور صادرکننده بذر نیستیم و بیشتر ارقام بذر از جمله ذرت، کلزا، پنبه، خیار، گوجه فرنگی، سبزیجات و گیاهان زینتی وارداتی است، ضمن اینکه عضویت در کنوانسیون جهانی حمایت از ارقام جدید گیاهی به معنای حمایت ما از بهنژادگران خارجی است.

وی گفت: ۸۰ درصد کشاورزان کشور خردهپا هستند و با عضویت در این کنوانسیون دیگر نمیتوانند بذر سال آینده خود را از محصول امسال تهیه کنند، اما این کشاورزان به این موضوع پایبند نیستند و بر این اساس هزاران پرونده علیه ما در نهادهای بینالمللی تشکیل خواهد شد.

محمدی افزود: بیشتر بهنژادگرها و مؤسسات تحقیقاتی کشور با پیوستن ما به کنوانسیون جهانی حمایت از ارقام جدید گیاهی مخالف هستند.

وی اضافه کرد: حتی اگر بخواهیم به کشوری بذر صادر کنیم، اگر آن کشور عضو این کنوانسیون نباشد از بهنژادگر داخلی حمایت نمیشود.

عباس پاپیزاده، سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی در این برنامه گفت: کنوانسیون جهانی حمایت از ارقام جدید گیاهی از طرف آمریکا، فرانسه و آلمان برای تضمین سود شرکتهای تولیدکننده بذر این کشورها تهیه شد. تاکنون ۶۰ کشور عضو این کنوانسیون شدهاند، اما برخی کشورهای اروپایی عضو آن نیستند. این نماینده مجلس افزود: پیوستن به این کنوانسیون توان رقابت ما را با محصولات خارجی از بین میبرد و هیچ مزیتی برای ما ندارد.

امید پیرهادی، پژوهشگر امور کشاورزی نیز در این برنامه گفت: پیوستن به کنوانسیون جهانی حمایت از ارقام جدید گیاهی، انتقال فناوری به کشورمان را در این زمینه تضمین نمیکند. وی با بیان اینکه تاکنون از بذرهای داخلی حمایت نشده است، گفت: ۸۵ درصد بازار بذر جهان در اختیار چهار کشور است و پذیرفتنی نیست که این کشورها با تهیه کنوانسیون جهانی حمایت از ارقام جدید گیاهی به دیگر کشورها اجازه دستیابی به فناوری تولید بذر داده باشند. وی طرح این موضوع را سادهانگاری دانست و افزود: کشورهای تهیهکننده این کنوانسیون همان کشورهایی هستند که داروهای ضد سرطان را به ما نمیدادند و امکان دارد در آینده صادرات بذر را نیز به کشورمان تحریم کنند.

نویسنده مطلب: دکتر مهدی فهیمی