با ایران زیبا چه کرده ایم؟!

جنگل‌های زاگرسی و نیمی از جنگل‌های شمال دچار ابرچالش‌ها شده‌اند

مرگ دسته‌جمعی شمشادها و بلوط‌‌ها در جنگل‌های زاگرسی و شمال

همزمان با روز ملی درختکاری، عضو هیأت علمی دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست واحد علوم و تحقیقات نسبت به وضعیت ناگوار جنگل‌های کشور هشدار داد وگفت: ۱۰۰درصد جنگل‌های زاگرسی و بیش از نیمی از جنگل‌های شمال کشور دچار ابرچالش‌ها شده‌اند.

هادی کیادلیری در توضیح این مطلب به همشهری، گفت: یک‌میلیون و ۴۰۰هزار هکتار از عرصه‌های ۶میلیون هکتاری جنگل‌های زاگرسی بر اثر پدیده خشکیدگی نابود و اکنون به‌دلیل بروز انواع چالش، دچار ابرچالش‌ها شده‌اند. وقتی رویشگاهی از چالش اشباع می‌شود، توانایی احیا و بازپروری خود را از دست می‌دهد. در چنین شرایطی یک چالش برون‌زا مانند تغییر اقلیم، سدسازی یا کشاورزی در جنگل، چالش‌های موجود را به ابرچالش تبدیل می‌کند؛ در نتیجه اکوسیستم توانایی ترمیم خود را به‌طور کامل از دست می‌دهد و رو به نابودی می‌رود.

او با اشاره به اینکه امسال بخش عمده‌ای از گونه‌های شمشاد در جنگل‌های هیرکانی براثر آفت نابود شده، تصریح کرد: از سال گذشته ما شاهد مرگ ومیر دسته جمعی گونه‌های کلیدی در جنگل‌های شمال هستیم. ابتدا شمشاد‌ها نابود شد و حالا
مرگ ومیر دسته جمعی دامن بلوط‌های بلند مازو و ممرزها را در این رویشگاه بی‌نظیر گرفته است.

کیادلیری، مرگ دسته جمعی گونه‌های کلیدی در جنگل‌های شمال را هشدار‌دهنده عنوان و تصریح کرد: در گذشته رویشگاه‌های جنگلی به چالش‌های درون‌زا مبتلا می‌شدند و توانایی ترمیم و حل این چالش‌ها را داشتند؛ اما بهره‌برداری بیش از حد از جنگل‌های شمال تعادل اکوسیستم جنگل را به هم زد و زمینه افزایش چالش‌ها و در نهایت بروز ابر چالش‌ها را فراهم کرد.
این دکترای جنگلداری، با اشاره به اینکه بهره‌برداری بیش از حد از جنگل‌های شمال این جنگل‌ها را به مخروبه تبدیل کرده است، گفت: نیمی از جنگل‌های شمال اکنون دچار ابرچالش‌ها شده، نیمی دیگر هم در حال اشباع شدن از چالش است. از‌آنجا که نمی‌توان بخش‌های مبتلا را از سایر بخش‌ها تفکیک کرد عوارض بخش‌های مبتلا به سایر بخش‌های جنگل سرایت می‌کند و درصورت تداوم این روند کل جنگل‌های هیرکانی دچار ابرچالش‌ها می‌شود.

طرح تنفس جنگل

کیادلیری یکی از راهکارهای مهم درمان جنگل‌های شمال را اجرای طرح تنفس جنگل اعلام کرد و افزود: متأسفانه در شرایطی که بیش از هر زمان دیگری سازمان جنگل‌ها ومراتع کشور نیاز به متخصصان دلسوز و با تجربه دارد این افراد از این سازمان حذف می‌شوند و مسئولیت‌ها به افراد غیرمتخصصی واگذار می‌شود که اعتقادی به حفاظت از جنگل ندارند.
او با اشاره به گفته‌های رئیس سازمان جنگل‌ها ومراتع که روزگذشته اعلام کرد سال آینده هیچ بودجه‌ای برای بخش جنگل درنظر گرفته نشده است، تأکید کرد: وقتی برای بخش جنگل هیچ بودجه و اعتباری درنظر گرفته نمی‌شود این نشان می‌دهد کسانی که سکان هدایت منابع طبیعی کشور را به‌دست گرفته‌اند نه به حوزه جنگل اشراف دارند و نه برنامه‌ای برای اداره آن دارند د رنتیجه ضرورتی برای حفاظت از جنگل احساس نمی‌کنند.

کیادلیری ضمن ابراز نگرانی از بی‌توجهی به رویشگاه‌های جنگلی کشور،گفت: اکنون تمام مردم از کوچک و بزرگ و زن ومرد هر روز با چالش‌های محیط‌زیست و تخریب‌های جنگل مواجه می‌شوند و بسیاری از آنها برای نجات محیط‌زیست و نجات جنگل‌ها درخواست کمک می‌کنند. در چنین شرایطی چطور ممکن است که همه اعتبارات بخش جنگل در سازمانی که متولی جنگل است، حذف و صرفا به حوزه آبخیزداری اختصاص داده شود.

جنگل‌های کشور سالانه ۹۰ هزار میلیارد تومان اکسیژن تولید می‌کنند

معاون امور جنگل سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، گفت: در ۵ ناحیه رویشی کشور ۴۰ میلیون و ۳۵۵ هزار و ۷۴۷ هکتار جنگل داریم. این جنگل‌ها به خوب، مخروبه و نیمه‌مخروبه تقسیم بندی می‌شوند. ممکن است در برخی نقاط پوشش گیاهی جنگل‌ها کم شده باشد و این وظیفه سازمان جنگل‌هاست که این مناطق را احیا کند.

به گزارش ایسنا، عباسعلی نوبخت که به مناسبت روز درختکاری در یک برنامه رادیویی سخن می‌گفت، افزود: هر هکتار جنگل سالانه ۲.۵ تن اکسیژن تولید می‌کند که با احتساب جنگل‌های موجود کشور که بیش از ۱۴ میلیون هکتار است ۳۵ هزار و ۸۸۹ میلیارد کیلوگرم اکسیژن در سال تولید می‌شود. اگر قیمت هر کیلوگرم اکسیژن را ۲۵۰۰ تومان حساب کنیم، متوجه می‌شویم که جنگل‌های کشور به ارزش ۹۰ هزار میلیارد تومان اکسیژن تولید می‌کنند. به گفته وی، هر هکتار جنگل ۶۸ تن گردوغبار جذب می‌کند که این میزان در سال به بیش از ۹۷۶ میلیون تن می‌رسد.

او با اشاره به اینکه باید تا سال ۱۴۰۴ سرانه جنگل‌ را از ۱۷ صدم به ۲۵ صدم در هکتار برسانیم، گفت: با اجرایی شدن طرح تنفس جنگل، امسال طرح‌های بهره‌برداری از جنگل متوقف می‌شود و در سال ۹۷ شاهد قطع درختان زنده و حتی خشک در جنگل‌های شمال کشور نخواهیم بود. با پایان بهره‌برداری از جنگل‌ها هر درختی که قطع شود باید مجوز آن مشخص باشد و روشن شود که درخت قطع شده متعلق
به کدام منطقه است.

حذف اعتبار بخش جنگل، نابودی جنگل‌ها را تسریع می‌کند

عضو هیأت علمی دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست دانشگاه واحد علوم وتحقیقات تأکید کرد: ما بیش از هر زمان دیگری برای حفظ جنگل‌های رو به نابودی کشور به کارشناس، اعتبار و نیروی انسانی نیاز داریم. چطور می‌توانیم اعتبار بخش جنگل را حذف کنیم درحالی‌که هر روز بخشی از جنگل‌های بدون جایگزین کشور دچار حریق می‌شود. درنبود اعتبار چطور می‌خواهیم انواع آفات و بیماری‌ها را در جنگل‌ها مهار کنیم. چه ضرورتی دارد همه اعتبارات سازمان جنگل‌ها ومراتع درحوزه آبخیزداری صرف سازه‌های خاکی، ‌گابیون بندی و ایجاد بند خاکی شود. اگر این اقدامات به تنهایی کارساز بود چرا ما هنوز در فرسایش خاک در جهان رکورددار هستیم. زمانی خاک تثبیت و فرسایش خاکی کنترل می‌شود که بودجه صرف ایجاد پوشش گیاهی و حفاظت از جنگل شود. هادی کیادلیری تاکید کرد: با روندی که سازمان جنگل‌ها در پیش گرفته و همه اعتبارات را به بخش آبخیزداری اختصاص داده است تخریب جنگل‌ها شدت می‌گیرد آن وقت اگر میلیاردها تومان هم صرف سازه‌های سیل گیر و سد خاکی کنیم حفظ خاک امکان پذیر نخواهد شد.

نویسنده مطلب: دکتر مهدی فهیمی